Baklagiller Hakkında

Fasulye, barbunya, nohut, börülce gibi sebzelerin iç çekirdeklerinin kurutulmasıyla elde edilen gıdalardır. Yaşken fazla besin değeri olmayan, sebze tanelerinin, kurudukça suları uçar ve protein değerleri yükselir.
Baklagiller; madensel tuz, karbonhidrat, protein, selüloz, B ve E vitaminleri içerirler.
Et, tavuk, balık ürünlerinin bulunmadığı yerlerde baklagillerin kullanılması besin değeri bakımından etin yerine geçer. İçeriğinde nişasta bulunması tüketen kişiye kalori verir ve uzun süre tokluk hissi yaşatır.

Baklagiller, et ve ürünlerine göre daha ucuz olduğu ve saklaması kolay olduğu için çok tüketilen bir gıda maddesidir.
Baklagilleri en iyi şekilde saklamak ve besin değerini kaybetmeden hazırlamak için dikkat edilecek noktalar vardır.
Saklandığı yerler, serin, nemsiz ve karanlık olmalıdır.
Baklagiller, naylon poşet ya da kavanoz içinde saklanması sakıncalı olabilir, hava almadığı için böceklenebilir.
Ham maddesi pamuk olan kumaştan dikilmiş torbalar, baklagillerin saklanacağı en güzel yerlerdir.
Uygun saklama şartlarında olmayan, rutubetli ortamlarda bulunan bakliyatlarda filizlenmeler olabilir, bu hale gelmiş gıdaları tüketmek sağlık açısından zararlıdır, bu nedenle hemen atılmalıdır.
Baklagillerin gaz yaptığı bilinen bir gerçektir. Her sene mevsiminde alınan bakliyatların daha az gaz yaptığı görülmektedir. Bir seneyi geçmiş bakliyat satın alınmamalıdır.
Nohut, fasulye gibi bakliyatın aslında gaz yapıcı bölgesi kabuğudur, haşlandıktan sonra kabukları soyuluyorsa, sorunsuz bir hazım yaşanır.
Baklagil, akşamdan ıslatılacaksa, önce iyice yıkanıp, öyle ıslatılmalıdır, ertesi günü ıslatma suyuyla haşlanmalıdır. Bu şekilde ıslatma suyuna geçen madensel tuzlar boşa gitmemiş olur.
Islatma suyu kesinlikle sıcak olmamalıdır, sıcak su ile ıslatılan bakliyat çok zor pişer.
Baklagillerin ıslatma suyu kireçsiz olursa daha iyi olur.
Mümkünse baklagiller basınçlı, yani düdüklü tencerede haşlanmalıdır, bu zaman ve para kazancı sağlar.
Önceden, tuz, domates ya da salça konulmamalıdır, bu malzemeler baklagillerin geç pişmesine ve sert kalmasına neden olur. Tuz, domates ya da salça piştikten sonra eklenmelidir.
Baklagiller, nohutlu pilav yapımında olduğu gibi, tahılla pişirilirse hem lezzetli hem de protein değeri yüksek olur.
Yaz aylarında salata da dahi olsa, baklagil tüketmek pek tavsiye edilmez. Yüksek besin değeri sıcakla birleşince özellikle yaşlılar için, tehlikeli bir karışım olabilir.
Aşure gibi tatlılarda kullanılan bakliyatın, şekeri piştikten sonra katılırsa sertleşme önlenmiş olur.
Zeytinyağlı hazırlanan bakliyat, piştikten sonra, pişme tenceresinde soğutulup, sonra servis yapılırsa, lezzet kaybına uğramamış olur.
Baklagillerin gazını en aza indirmek için, yanında turşu veya kuru soğan tüketmek gerekir.

Tahinli Piyaz


1,5 Su bardağı kuru fasulye
1 Çay bardağı tahin
4 Diş sarımsak
3 Çorba kaşığı limon suyu
2 Çorba kaşığı zeytinyağı
1 Tatlı kaşığı kimyon
1 Tatlı kaşığı kırmızı pul biber
1 Tatlı kaşığı tuz


 

# Bir akşam önceden kuru fasulye ayıklanır, yıkanır, üzerine 5 su bardağı konarak ıslatılır.
# Ertesi günü, ıslatma suyu ile birlikte yumuşayana kadar haşlanır.
# Bu arada çukur bir kaba tahin, zeytinyağı, limon suyu, dövülmüş sarımsak, kimyon, tuz ve kırmızı pul biber konur, çatal ya da el çırpıcısıyla pürüzsüz bir hal alana kadar çırpılır.
# Haşlanan fasulyenin suyu süzülür. Soğuması için düz bir tabağa aktarılır.
# Soğuyan kuru fasulyelerin üzerine hazırlanan tahinli karışım gezdirilir, üzerine arzuya göre kırmızı pul biber, maydanoz yaprakları serpilir, süslenir.
# Tahinli piyaz hazırlandıktan sonra 2 saat bekletilirse daha lezzetli olur.

Not: Tahinli piyaz Antalya bölgesine ait değişik bir lezzettir.
Banu Atabay


Daha fazla bakliyat yemekleri tarifi için tıklayın